อาการเหน็บชา ชาปลายประสาทนิ้วมือ นิ้วเท้า คืออะไร?
อาการเหน็บชา หรืออาการชาตามปลายประสาท เป็นภาวะที่ทำให้รู้สึกเหมือนเข็มทิ่ม ชา เสียวซ่า หรือรู้สึกไม่มีแรงบริเวณนิ้วมือ นิ้วเท้า ฝ่ามือ หรือฝ่าเท้า บางคนอาจมีอาการปวดแสบปวดร้อนร่วมด้วย
อาการเหล่านี้เกิดจากความผิดปกติของเส้นประสาท การไหลเวียนเลือด หรือโรคประจำตัวบางชนิด หากเกิดบ่อยหรือเป็นเรื้อรัง ควรได้รับการตรวจรักษา เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคทางระบบประสาทหรือหลอดเลือดได้
สาเหตุของอาการเหน็บชาและชาปลายประสาท
1. การกดทับเส้นประสาท
เช่น
- หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
- พังผืดกดทับเส้นประสาทข้อมือ
- นั่งท่าเดิมนาน ๆ
ทำให้เลือดและสัญญาณประสาทส่งได้ไม่ดี
2. โรคเบาหวาน
ระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน จะทำลายเส้นประสาท โดยเฉพาะบริเวณปลายมือปลายเท้า
อาการที่พบ
- ชาปลายเท้า
- แสบเท้า
- รู้สึกเหมือนเดินบนสำลี
3. ขาดวิตามินบางชนิด
โดยเฉพาะวิตามินบี 1 บี 6 และบี 12 ซึ่งมีความสำคัญต่อระบบประสาท
4. การไหลเวียนเลือดไม่ดี
พบได้ในผู้สูงอายุ ผู้สูบบุหรี่ หรือผู้ที่มีโรคหลอดเลือด
5. ใช้งานมือหรือเท้าหนักเกินไป
เช่น
- พิมพ์คอมพิวเตอร์นาน
- ใช้มือถือมาก
- ยืนนาน
- เดินมากเกินไป
6. โรคเกี่ยวกับระบบประสาท
เช่น
- เส้นประสาทอักเสบ
- โรคปลอกประสาทเสื่อม
- โรคหลอดเลือดสมอง
อาการของปลายประสาทชา
อาการอาจเกิดเพียงชั่วคราวหรือเรื้อรัง ได้แก่
- ชาปลายนิ้วมือ นิ้วเท้า
- เหน็บชาเหมือนเข็มทิ่ม
- ปวดแสบปวดร้อน
- กล้ามเนื้ออ่อนแรง
- หยิบจับของไม่ถนัด
- เดินลำบาก
- สูญเสียการรับความรู้สึก
หากมีอาการชาร่วมกับแขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด หรือหน้าเบี้ยว ควรรีบพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคหลอดเลือดสมอง
วิธีรักษาอาการเหน็บชาและปลายประสาทชา
1. รักษาที่สาเหตุ
แพทย์จะหาสาเหตุที่แท้จริง เช่น
- ควบคุมเบาหวาน
- รักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
- รักษาโรคหลอดเลือด
2. การใช้ยา
เช่น
- ยาลดอาการปวดเส้นประสาท
- วิตามินบำรุงเส้นประสาท
- ยาลดการอักเสบ
ควรใช้ตามแพทย์สั่ง
3. กายภาพบำบัด
ช่วยลดการกดทับเส้นประสาท และฟื้นฟูการทำงานของกล้ามเนื้อ
4. การปรับพฤติกรรม
- เปลี่ยนอิริยาบถบ่อย ๆ
- หลีกเลี่ยงนั่งท่าเดิมนาน
- ลดการใช้งานมือหนักเกินไป
วิธีป้องกันอาการชาปลายประสาท
ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวาน
รับประทานอาหารที่มีวิตามินบี
เช่น
- ข้าวกล้อง
- ไข่
- ปลา
- ถั่ว
- ผักใบเขียว
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือด
หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์
เพราะส่งผลต่อเส้นเลือดและเส้นประสาท
พักผ่อนให้เพียงพอ
ลดความเครียดและอาการอักเสบของร่างกาย
ตรวจสุขภาพประจำปี
โดยเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคประจำตัว
สรุป
อาการเหน็บชาและชาปลายประสาท เป็นอาการที่พบได้บ่อย ทั้งจากการกดทับเส้นประสาท การไหลเวียนเลือดผิดปกติ หรือโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน หากปล่อยไว้นาน อาจส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันและการเคลื่อนไหว
การดูแลสุขภาพ ควบคุมโรคประจำตัว รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และออกกำลังกายอย่างเหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงและป้องกันอาการชาปลายประสาทได้อย่างมีประสิทธิภาพ